2003 Şubat’ında Erbil’de ABD’lilerin kaldığı bir otele bombalı saldırı yapacağı gerekçesiyle tutuklanan Irak Türkmen Cephesi’nin güvenlik sorumlusu Emir İzzet serbest bırakıldı. Cumhurbaşkanı Gül, haziran başında İstanbul’da görüştüğü Mesud Barzani’den İzzet’in salıverilmesini istemişti.
2003’te Bölgesel Kürt Yönetimi tarafından terör saldırısı düzenlemeye hazırlandığı iddiasıyla tutuklanan Irak Türkmen Cephesi’nin (ITC) o dönemki güvenlik sorumlusu Emir İzzet, Mesud Barzani’nin talimatıyla bir hafta önce serbest bırakıldı. Barzani’nin Emir İzzet’le ilgili adımı, Türkiye ziyaretinden hemen sonra gerçekleşti. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, haziran başında Barzani’yle İstanbul’da yaptığı görüşmede, İzzet’in durumunu bizzat gündeme getirdi ve salıverilmesini istedi. Emir İzzet’in El Kaide’yle bağlantısı olduğu iddia edilmiş ama tutuklu bulunduğu yedi yıl içinde hiçbir somut delil ortaya konamamıştı.
CIA de devredeydi
Erbil’in Türkmenleri’nden Emir İzzet, Şubat 2003’te Kuzey Irak’taki bölgesel Kürt Yönetimi tarafından tutuklandığında ITC’nin güvenlik sorumlusu olarak görev yapıyordu. Saddam Hüseyin henüz iktidardayken Kürtlerin kontrolündeki kuzeyde yaşanan bu tutuklamaya gerekçe olarak, Emir İzzet’in de aralarında bulunduğu bir grubun, Erbil’de ABD’lilerin yoğun olarak konakladığı bir otele bombalı saldırı yapmaya hazırlandıkları öne sürüldü. Tutuklama sürecinde dindar bir Müslüman olan Emir İzzet’in El Kaide’yle bağlantısına kadar birçok iddia gündeme geldi. El Kaide şüphesi üzerine ABD de devreye girdi ve İzzet’in sorgusuna CIA ajanları da katıldı. Ancak soruşturmada iddialara ilişkin hiçbir somut kanıt çıkmamasına rağmen, tutuklanan diğer iki kişi serbest bırakılırken Emir İzzet, 50 yıllık mahkûmiyet verilerek cezaevine konuldu.
Türkmenlere darbe
Türkmenlere göre ABD’nin Irak’a girmesine kısa bir süre kala yaşanan tutuklama, savaşla birlikte bölgede mutlak hakimiyet sağlamayı hedefleyen Kürtlerin diğer toplulukları pasifize etme stratejisinin bir parçasıydı. Zira o dönemde savaş sırasında yaşanabilecek etnik çatışmalara karşı Türkmenler de silahlanma çabası içindeydi. Oluşturulmaya çalışılan Türkmen silahlı gücünün başındaki isim ise Emir İzzet’ti. Söz konusu girişimi örgütlemeye çalışan Emir İzzet tutuklanınca Türkmenlerin silahlanma çabası da başsız kalmış oldu. Saddam Hüseyin’in devrilmesinden sonra varlığı Irak Anayasası ile garantiye alınan peşmerge kuvvetleri, Kuzey’deki egemenliklerini pekiştirdi. Bu süreçte Türkmenler de anayasal olarak Irak ordusunda temsil hakkı kazandı ancak bu oran hâlâ çok düşük. Türkmenlerin yoğun yaşadığı Kerkük’teki 1000 subaydan sadece 74’ü Türkmen. Bölgede Türkmenlerden sadece iki asker üst düzey göreve getirildi. General Turan ve Kerkük Belde Müdürü Albay Burhan.
Türkmenlerin silahlanma çabalarına yönelik rahatsızlıklar, Emir İzzet olayından yaklaşık beş ay sonra yaşanan “çuval olayı”yla da gündeme gelmişti. KYB lideri, şimdiki Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin kontrolündeki Süleymaniye’de, ABD güçlerinin Türk timinden 11 askeri gözaltına almasında Kürtlerin “Türk timi Türkmenlere bomba eğitimi veriyor” iddiasının önemli rol oynadığı konuşulmuştu.
Dengeler değişti
Geçen yedi yıl zarfında Türkiye, hem resmi hem de gayri resmi kanallardan Emir İzzet’in serbest bırakılması için Irak nezdinde defalarca girişim yaptı ancak sonuç alamadı. Son olarak Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün bizzat Barzani’nin gündemine getirdiği ve “İyi niyet bekliyoruz” dediği İzzet’in mahkûmiyetinin bu kadar kısa sürede sona ermesinde değişen dengelerin etkili olduğu görüşü hakim. İzzet’in serbest bırakılmasının arkasında Irak merkezi hükümeti ile sorunlar yaşayan Bölgesel Kürt Yönetimi lideri Barzani’nin son iki yıl içinde Türkiye ile kurduğu diyalog zeminini güçlendirme çabasının yattığı yorumu yapılıyor.
Hürriyet
